1.3 Rhannu Gwybodaeth

Mae rhannu gwybodaeth yn rhan bwysig o gydweithio amlasiantaethol a chadw pobl yn ddiogel. Mae’n hollbwysig deall bod gan unigolyn hawl i gyfrinachedd os nad yw wedi cydsynio i rannu ei wybodaeth bersonol. Mae gan weithwyr proffesiynol ddyletswydd cyfrinachedd i’w cleientiaid.

Dylai pob sefydliad gael dulliau cadarn ar gyfer rhannu gwybodaeth rhwng asiantaethau ac o fewn sefydliadau unigol, gan gynnwys diffinio beth yn union gellir ei rannu, pa bryd a gyda phwy. Weithiau bydd yn rhaid torri cyfrinachedd er mwyn cadw rhywun (oedolyn neu blentyn) yn ddiogel a’i amddiffyn rhag niwed sylweddol.

Mae perygl y gall rhannu gwybodaeth heb gydsyniad arwain at golli ymddiriedaeth yr unigolyn a gall hyn ei roi mewn sefyllfa fwy peryglus. Rhaid ystyried y risgiau sydd ynghlwm â rhannu gwybodaeth; y nod bob amser yw amddiffyn yr unigolyn a lleihau risg, yn hytrach na thynnu sylw asiantaethau eraill at y broblem yn unig.

Os penderfynir rhannu gwybodaeth ond nid yw’r unigolyn yn cydsynio, lle bo’n bosibl dylid sicrhau bod yr unigolyn dan sylw yn gwybod am hyn.

Deddf Diogelu Data 1998

Mae’r Ddeddf yn ymwneud â thrin data personol. Mae’r Ddeddf Diogelu Data yn cynnwys wyth egwyddor.
1. Rhaid prosesu data personol 'yn deg ac yn gyfreithlon' ac ni ddylid camarwain, rhaid cael rheswm cyfreithlon a rhaid i’r wybodaeth gael ei phrosesu yn unol â’r gyfraith
2. Rhaid i ddata personol gael eu prosesu at ddibenion penodol
3. Rhaid i wybodaeth bersonol fod yn addas at y pwrpas – yn berthnasol, digonol, ddim yn ormodol
4. Rhaid i wybodaeth bersonol fod yn gywir. Ni ddylai fod yn 'anghywir' ac os ydyw’n anghywir mae’n gamarweiniol
5. Ni ddylid cadw data personol am gyfnod hwy na’r hyn sy’n angenrheidiol
6. Rhaid prosesu data personol yn unol â hawliau’r unigolyn; gan gynnwys yr hawl i wybod pa ddata sy’n cael eu cadw a beth yw’r rheswm dros gadw’r data
7. Rhaid cadw data personol yn ddiogel
8. Ni ddylid trosglwyddo data personol i wlad lle nad oes trefniadau prosesu data personol tebyg ar gael.

Deddf Hawliau Dynol 1998

Mae Erthyglau 2 a 3 yn cyfeirio at hawl absoliwt yr unigolyn i fywyd a’i ryddid absoliwt i fod yn rhydd rhag cael ei arteithio a’i drin yn israddol. Er mwyn i asiantaethau perthnasol barchu’r hawliau hyn gall fod yn angenrheidiol iddynt rannu gwybodaeth.

Mae Erthygl 8 y Ddeddf Hawliau Dynol yn cydnabod yr hawl i barchu bywyd preifat a theuluol. Fodd bynnag, nid yw’r hawl yn absoliwt ac oherwydd bod hawliau absoliwt yn drech na hawliau nad ydynt yn absoliwt, mewn rhai amgylchiadau gellir rhannu gwybodaeth. Mae profion cymesuredd yn gymwys.

Deddf Plant 1989

Roedd Deddf Plant 1989 yn cynnwys pŵer penodol (adran 47) i rannu gwybodaeth fel rhan o ymholiadau amddiffyn plant.

Deddf Trosedd ac Anhrefn 1998

Mae Adran 115 Deddf Trosedd ac Anrhefn 1998 yn caniatáu awdurdodau perthnasol i rannu gwybodaeth at ddibenion atal troseddu. Mae Cyfraith Gyffredin Dyletswydd Cyfrinachedd a’r Ddeddf Diogelu Data yn dal i fod yn gymwys.

Cyfraith Gyffredin Dyletswydd Cyfrinachedd

Mae Dyletswydd Cyfrinachedd yn bodoli pan fydd rhywun yn derbyn gwybodaeth y mae’n gwybod, neu fe ddylai wybod, ei bod yn cael ei rhoi yn gyfrinachol.