3.4 Newid eiddo a throsglwyddiadau

Trwy hwyluso newid eiddo a throsglwyddiadau gall landlordiaid cymdeithasol gefnogi unigolion sy’n profi cam-drin domestig a thrais i barhau yn ddiogel yn eu cartrefi eu hunain. Wrth ymdrin â cheisiadau gan denantiaid i symud, mae’n bwysig i bob achos sy’n ymwneud â cham-drin domestig gael ei ystyried ar ei ben ei hun.
Gall dioddefwyr ofyn am gael symud ond heb ddatgelu cam-drin domestig. Yn ystod yr ymgynghoriad Byw Heb Ofn gyda thenantiaid a defnyddwyr gwasanaeth, datgelodd goroeswyr pa mor anodd y gall dweud wrth asiantaethau am y cam-drin fod, oherwydd y cywilydd y maent yn ei deimlo. Dywedodd rhai goroeswyr eu bod wedi profi cam-drin domestig am flynyddoedd lawer ond na wnaethant erioed roi adroddiad i’r heddlu, eu landlord cymdeithasol nac unrhyw asiantaethau eraill.
Ni fydd dioddefwyr yn rhoi adroddiad am y cam-drin yn aml oherwydd bod arnynt ofn y canlyniadau. Maent yn poeni y bydd y tramgwyddwr yn cael gwybod beth maent wedi ei ddatgelu ac y bydd y cam-drin yn gwaethygu (gan greu bygythiad i’w bywyd), neu y bydd y gwasanaethau cymdeithasol yn ymwneud â’r achos ac yn mynd â’r plant i ffwrdd.
Cred rhai pobl y bydd y sefyllfa yn gwella ac y bydd y cam-drin yn stopio (efallai mai dyna mae’r tramgwyddwr wedi ei ddweud wrthynt).
Mae’n bwysig bod y prosesau ar gyfer asesu cymhwyster i newid eiddo ar y seiliau hyn yn gadael i staff ddefnyddio eu barn broffesiynol ar y cyd â meini prawf eraill. Gall hyn gynnwys rhoi tystiolaeth neu ddefnyddio tystiolaeth gan eraill, fel cyflogwr, tiwtor, gweithiwr proffesiynol neu weithiwr arbenigol.
Mewn achosion pan na fu unrhyw gyswllt blaenorol ag asiantaethau, gall rhoi tystiolaeth fod yn broblem, ond ni ddylai hyn allgau rhywun rhag bod yn gymwys ar gyfer newid eiddo neu drosglwyddo.
Dylai ffactorau fel barn broffesiynol fod yn rhan o’r broses asesu, fel sy’n wir mewn asesiad risg DASH. Mewn rhai achosion gall fod yn sail ar gyfer cymhwyster, yn arbennig pan fydd yn amlwg i’r gweithiwr tai proffesiynol y byddai’r unigolyn yn cael budd mawr o newid eiddo neu drosglwyddo, oherwydd lefel eu hofn neu bryder. Fel arfer bydd y symud yn cael ei weithredu trwy MARAC.
Dylai staff tai fod yn gyfarwydd â threfniadau eu sefydliad ar gyfer ymdrin â newid tai a throsglwyddiadau ac unrhyw drefniadau lleol eraill, fel cael mynediad i’r gofrestr tai cyffredin.