3.5 Astudiaeth Achos

Cymerodd Gemma* ran yn yr ymgynghoriad tenant a defnyddwyr gwasanaeth Byw Heb Ofn. Mae gan Gemma bedwar o blant ac mae'n byw mewn eiddo tai cymdeithasol yng Ngwent. Er gwaethaf y ffaith ei bod wedi dioddef lefel uchel o gam-drin corfforol a mathau eraill o gam-drin am fwy na 10 mlynedd, nid yw erioed wedi cysylltu â’r heddlu. Yn ystod y 10 mlynedd, roedd Gemma yn byw gyda'r camdriniwr mewn tŷ cymdeithasol o dan yr un landlord cymdeithasol.
Dros y blynyddoedd, cafodd Gemma gamdriniaeth gorfforol a oedd weithiau'n arwain at anaf a niwed i'r eiddo. Ar un achlysur, cafodd Gemma ei thaflu trwy ddrws gwydr. Ar bob achlysur, ni wnaeth Gemma alw'r heddlu nac adrodd am y difrod i'w landlord cymdeithasol gan ei bod hi'n ofni y gallai ei phlant gael eu tynnu oddi arni. Trefnodd Gemma yr holl waith trwsio i'r eiddo a thalu amdano ei hun.
Ychydig flynyddoedd yn ôl, ar ôl gwella o gyflwr a oedd yn fygythiad i’w bywyd, sylweddolodd Gemma nad oedd y gamdriniaeth fyth am ddod i ben ac felly daeth â’r berthynas i ben. Ar ôl sawl strôc, bu'n rhaid iddi ddysgu cerdded a siarad eto, ac mae'n parhau i fod â rhywfaint o ddiffyg gweithrediad gwybyddol (impared cognitive functioning). Er hynny, roedd yn parhau i gael ei cham-drin.
Symudodd y camdriniwr allan o'r eiddo ac arhosodd Gemma yno gyda'i phedwar o blant, gyda'r camdriniwr yn parhau i gael cyswllt gyda’r plant.
Yn ddiweddar mae camdriniwr Gemma wedi symud i mewn i eiddo sydd ond un stryd oddi wrthi. Mae hyn yn anodd iawn i Gemma gan fod y ffaith ei fod mor agos yn ei hatgoffa’n gyson o'r modd yr oedd yn ei diraddio, y trais a ddioddefodd a'r rheolaeth a gafodd drosti.
Erbyn hyn mae ei chamdriniwr yn gallu monitro ei symudiadau hi a’r plant. Mae hi'n byw mewn ofn cyson y gallai ddod i’r eiddo’n ddi-rybudd, ymddwyn yn ymosodol a cheisio mynd i mewn i'w chartref neu fynnu gweld y plant.
Mae Gemma yn tybio beth fyddai ymateb ei landlord cymdeithasol petai’n gofyn am symud eiddo. Nid yw hi erioed wedi adrodd am y cam-drin i'r heddlu, felly nid oes cofnod o unrhyw drosedd ddomestig. Ar hyn o bryd mae Gemma yn cymryd rhan mewn grŵp cymorth a reolir gan asiantaeth arbenigol ar gam-drin domestig.
Ystyriwch y canlynol:

  • Beth fyddai ymateb eich sefydliad i gais Gemma i symud?
  • Pa feini prawf fyddai’n cael eu defnyddio i bennu pa mor gymwys yw Gemma i symud neu drosglwyddo eiddo?

 

*Newidiwyd yr enw er mwyn gwarchod hunaniaeth